DOLAR 8,3342
EURO 10,1813
ALTIN 500,58
BIST 1.463
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Balıkesir 29°C
Çok Bulutlu
Balıkesir
29°C
Çok Bulutlu
Çar 30°C
Per 30°C
Cum 23°C
Cts 22°C

Susurluk Ayranı tarihçesi ne?

Ünü Türkiye’ye ulaşmış olan Susurluk Ayranı tarihçesi ne? Ayranı bu kadar özel kılan ne? İşte ilçemizin önemli ve tescilli değeri Susurluk ayranının tarihçesi.

Susurluk Ayranı tarihçesi ne?
03.04.2021
A+
A-

Susurluk Belediyesi tarafından yapılan açıklamada, ayranın 570 yıllık bir geçmişe sahip olduğu belirtilerek şöyle denildi;

Fatih Sultan Mehmet han yaptığı gezilerde güzargah olarak kullandığı o zamanki adıyla “SU SIĞIRLIK” olan şimdiki adıyla Susurluk ilçemizin bulunduğu bölgeden geçişi esnasında bölgenin sulak ve bataklık olmasından dolayı veziri Zağnos paşa’ya bu bölgede sığır yetiştir arazi buna çok müsait burada yetişen hayvanın sütü kaliteli ve lezzetli olur. Sütünden yoğurt, yoğurdundan da ayran yapar bana da bir tas ikram edersin diye talimat verir.Talimata uyan Zağnos Paşa bölgede hayvan yetiştiriciliğine başlar.Fatih Sultan Mehmet Han bir süre sonra yine bu bölgeden geçerken Zağnos Paşa hizmetkarların başı olan Ayşe Bacıya elde edilen sütten yapılan yoğurttan bir tas ayran yapılıp hünkara ikram edilmesini emreder.Ayşe Bacı hazırladığı ayranın üzerine bir tutamda saman serpiştirir.İkram edilen ayranı süzerek içmeye çalışan hünkar.Ayşe bacıya ayran soğuk ve çok güzel olmuş der,lakin üzerindeki saman neyin nesi diye sorar.Ayşe bacı da utanarak hünkarım soğuk ayranı hızlı içerek üşütüp hasta olmayasınız diye yaptım diye cevap verir.Yaşanan bu güzel hikaye yüzyıllar boyu dilden dile dolaşır.”Ayran Susurlukta içilir” sözü her yerde söylenmeye başlar.

Yıllar sonra 1960 yılında karayolunun  Susurluktan geçmesiyle ilçe aktifleşir.İlçenin dışında yaşayan Şükrü Bey ve eşi de kara yolundan geçen araçlara manda yoğurdundan yaptıkları soğuk ve köpüklü ayranları satmaya başlar ve bu işe öncülük ederler. Akabinde bir çok tesis ve seyyar arabalarda Susurluk Ayranı satılmaya başlar.

Yapımıyla klasik ayrana göre farklılık gösteren Susurluk Ayranı kendine has tadı ve köpüğü ile öne çıkıyor.Ayrıca herhangi bir katkı maddesi içermemesi ve tuz miktarının az olması,sadece yoğurttan mayalanan doğal yoğurttan yapılması ayrana tadını veriyor.Yoğurdun kendi yağ ve kaymağı alınmadan yapılması, köpüğünün oluşmasındaki temel etken.Yapandan da,satandan da,yetiştirenden de ALLAH razı olsun..

Susurluk Ayranı tarihçesine dair

Susurluk Ayranı tarihçesi konusunda pek çok farklı kaynakta benzer bilgilere yer verilir. Küçük detay farklılıkları dışında aynı hikayesiyle de Susurluk’a önemli bir değer katan Susurluk Ayranı, Susurluk Ticaret Odası’nın girişimleri ile birlikte tescillenmiştir. 27 Şubat 2013 tarihinde Susurluk Ayranı ismiyle yapılan başvuru, 20.11.2017 tarihinde 238 tescil numarasıyla tescillenmiştir. İlgili tescilde Susurluk ayranı ile ilgili tüm detaylara yer verilmektedir.

Susurluk ayrani tescil bilgilendirmesi 1
Susurluk Ayranı tescillenmesinin ardından çekilen kare

Susurluk Ayranı’nı farkı kılan ne?

Susurluk Ayranı, Susurluk’a özgü yapımı ve tadı klasik ayrana göre farklılık gösteren Türk mutfağına ait yöresel bir içecektir. Ayran ufak bir elektrikli motor ile soğutuculu kazandan çekilerek dar bir boru aracılığıyla yüksekten hızlı bir şekilde tekrar kazana boşaltılır veya insan gücü ile yüksekten kova ile doldur boşalt yapmak suretiyle ayranın yağının, ayran üzerinde köpük oluşturması sağlanır. Ayrıca tuz miktarı azdır. Ürünün içinde herhangi bir katkı maddesi yoktur. Sadece yoğurt ile mayalanan doğal yoğurt, tuz ve suyun uygun oranlarda karışımı yapılarak hazırlanmakta olan Susurluk Ayranının en önemli özelliği köpüğüdür. Yoğurdun kendi yağı ve kaymağı alınmadan yapılması köpüğünün oluşmasındaki en önemli etkendir. Susurluk Ayranı, Türk kültüründe ve özellikle yörede geleneksel içecek maddesi olarak ilçenin sembolü haline gelmiş bir üründür. Susurluk ilçesine özgü yöresel bir içerek olan geçmişte yayıkta yapılan ve yağlı olması, tadı ve köpüğüyle ünlü Susurluk Ayranının tarihi 1950’lere dayanmakta olup, ünü yurt dışına kadar ulaşmıştır.

tostayran 1
Ayran ile birlikte ilçede en çok tüketilen ürün tost.

Susurluk Ayranı adına her yıl, “Susurluk Ayran Festivali” düzenlenmektedir. Bulunduğu konum itibariyle Bursa – İzmir karayolu üzerinde bulunan mola yerlerinin çokluğu sebebi ile yolcuların ve çevredeki insanların molalarında uğrak yeri olan Susurluk ilçesinin tesis ve işletmelerinde en çok tercih edilen içecektir.

Susurluk Ayranı nasıl yapılır?

Ayranın ana unsuru yoğurttur. Yoğurt, herhangi bir katkı maddesi içermeden sadece doğal maya (yoğurt) kullanılarak üretilen bir süt ürünüdür. Susurluk Ayranının lezzetli ve köpüğünün bol olması için yapımında kullanılan yoğurdun üretiminde kullanılacak çiğ inek sütünün yağ ve kuru madde oranı yüksek olmalı, sütün içeriğinden yağı alınmamalı (süt yağı ayranın köpüğünün fazla olmasını ve lezzetli olmasını sağlar), herhangi bir kimyasal madde katılmamalı ve tamamen doğal olmalıdır. Hastalıklı ve antibiyotik kullanan hayvanların sütleri maya tutmayacağı için kesinlikle kullanılmaz.

Susurluk Ayranı tarihçesi
Susurluk ayranının üretiminde kullanılan makine.

Susurluk Ayranı yapımında kullanılacak yoğurdun içeriği ve yapım tekniği nedir?

İnek sütü sağımdan sonra süzülür, süzülen inek sütünün yağ ve kuru madde oranları tespit edilir. Normal bir inekten alınan sütün yağ oranı mevsimsel olarak ve beslenme şartlarına göre değişiklikler göstermekle birlikte ortalama %3,3-3,5 kuru madde oranı ise ortalama %9-12 civarındadır. Yoğurt yapılacak olan süt, besin değerinin azalmaması için kaynatılmadan maksimum 80-85 °C ısıda pastörize edilir. Süt pastörizasyon sonrasında vakum ünitesinden geçirilerek içindeki suyun uçurulması veya doğal süt kreması katılması suretiyle kuru madde oranı en az %13, yağ oranı ise en az %3,8 düzeyine yükseltilir. İşlenmiş süte hiçbir kimyasal ve koruyucu madde ilave edilmeden hijyenik bir ortamda dinlendirilerek, mayalanma sıcaklığı olan yaz mevsiminde 45 °C, kış mevsiminde ise 48-50 °C ısıya düşmesi beklenir. Bu ısıya ulaşan süt %1 oranında doğal yoğurt mayası ile mayalanır. Yoğurt mayası katılan süt gıda ile temas etmesi Bakanlıkça onaylanmış ambalaj malzemelerine (kova, bidon, kap vb.) doldurularak yaz mevsiminde 2,5 saat, kış  mevsiminde 3 saat süreyle 40-48 °C ısıya sahip inkibasyon odasında mayalanması sağlanır. Mayalanan yoğurtun asitlik derecesi (PH) 4,60 – 4,80 geldiğinde 15-20 dakika havalandırılıp ortam sıcaklığına eriştirilen oda içinde bekletilir. Daha sonra soğuk hava deposuna alınarak, 2-4 °C’de en az 48 saat dinlendirildikten sonra, Susurluk Ayranı yapılmak üzere piyasaya arz edilir.

Susurluk Ayranı yapımı için malzemeler

Ayran yapımı için gerekli malzemeler ve gramajları şöyle;

• 10 kg yoğurt

• 8-9 litre su

• 2 yemek kaşığı tuz

Susurluk Ayranı yapımı için 10 kg yoğurt, 8-9 litre su ve 2 yemek kaşığı tuz kovalara konulur. Ayranın

yapımında kullanılan yoğurt tam yağlı olmalı ve yoğurdun kaymak tabakası alınmayıp ayran üretimi sırasında yoğurt ile birlikte eritilerek kullanılmalıdır. Tuz, ayrana arzu edilen tat ve aromayı vermesi amacıyla ilave edilen önemli bir hammaddedir. Su ise ayranın istenilen kıvama ve tadın elde edilmesinde önemli bir yer tutmaktadır. Kovaya konulan yoğurt, tuz ve su makine veya insan gücü ile ayran istenilen kıvama gelinceye kadar karıştırılır. Bu karışımda Susurluk Ayranına özel köpük ortaya çıkmaktadır. Ardından bidonlara alınarak 0 ile 4°C’de soğuk hava deposunda veya buzdolabında muhafaza edilmek üzere beklemeye alınır. Susurluk Ayranı servis edilmeden önce doğal köpüğünün devamının sağlanması için devir daim makinesinin saatte bir 5 dakika çalıştırılması gerekir veya kaptan kaba yüksekten boşaltılarak da köpüğü sağlanabilmektedir. Böylece Susurluk Ayranına has köpüğün sürekliliği sağlanmış olur ve her an sunuma hazırdır. İdeal sunum ısısı -1°C ile 2°C arasında olmalıdır.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.